Eendraadschema tekenen: stap voor stap

Wat is een eendraadschema?

Een eendraadschema is het elektrisch schema van een installatie waarin elke stroombaan (kring) als één lijn getekend wordt, ongeacht hoeveel geleiders de kabel echt heeft. Daarom heet het "eendraads". Het toont hoe de installatie gevoed en beveiligd is: van de aansluiting, via differentieelschakelaars en automaten, tot elk stopcontact, lichtpunt en vast toestel.

Het eendraadschema hoort bij het situatieschema. Het eendraadschema toont de elektrische structuur, het situatieschema toont waar alles in het gebouw zit. Dezelfde codes, zoals A1, A2 en B1, verbinden beide schema's.

Wanneer heb je een eendraadschema nodig?

Voor een nieuwe huishoudelijke installatie en bij een belangrijke uitbreiding of wijziging moeten een eendraadschema en een situatieschema opgemaakt worden (AREI 3.1.2.1). De regels zelf lees je in de AREI-gids bij schema's en keuring.

In de praktijk heb je ze nodig bij:

• de keuring van een nieuwbouw of renovatie;
• de verkoop van een woning;
• een herkeuring na opmerkingen;
• zonnepanelen, een laadpaal, een thuisbatterij of een extra onderbord;
• de regularisatie van een oudere installatie.

Mag je een eendraadschema zelf tekenen?

Ja. Het schema hoeft niet door een elektricien getekend te zijn. Het moet wel correct en volledig zijn en overeenkomen met de echte installatie. De keurder vergelijkt het schema met wat hij in de kast en in de woning ziet.

Wie een bestaande installatie tekent, heeft vooral een goede inventaris en wat geduld nodig. Wie een nieuwe installatie ontwerpt, moet ook de AREI-regels voor beveiligingen, kabelsecties en stroombanen kennen. De AREI-gids heeft daarvoor een aparte pagina over zelf tekenen.

Wat moet er op een eendraadschema staan?

De vuistregel: iemand moet van elk stopcontact of toestel kunnen terugvinden via welke kabel, automaat en differentieel het gevoed wordt. Daarvoor noteer je minstens de gegevens uit de tabel hieronder, plus het adres van de installatie. De volledige lijst staat in de AREI-gids bij documentatie en keuring.

Voorbeeld van een eendraadschema

Download een voorbeeld als PDF van een fictieve woning met hoofdbord en tuinhuis. Je ziet het eendraadschema, de situatieschema's per verdieping, de bordindeling en een legende van de stroombanen, zoals Condui ze exporteert.

Stap 1: Inventariseer je verdeelkast

Begin bij de kast, niet bij het grondplan. Maak foto's van elke rij modules. Die vervangen het schema niet, maar je kunt er tijdens het tekenen alles mee nakijken.

In Condui kun je die inventaris meteen in de bordweergave doen, op een tablet of smartphone voor de open kast. Elke module die je overneemt, is meteen een deel van je schema. Hoe dat gaat, lees je in de volgende sectie.

Noteer per automaat, op papier of meteen in Condui:

• de kringletter of naam;
• de waarde van de automaat;
• achter welke differentieel hij zit (30 mA of 300 mA);
• het kabeltype en de sectie die vertrekt;
• welke stopcontacten, lichtpunten en toestellen op die kring zitten.

Sneller: teken de kast na in Condui

De bordweergave in Condui is gemaakt voor die inventaris. Sleep de differentiëlen en automaten uit de bibliotheek in dezelfde volgorde als in de kast, met dezelfde breedte in DIN-modules. Zo bouw je een visuele kopie van de kast, zonder de structuur zelf naar een schema te moeten vertalen.

Met de tool Herbedraden trek je daarna de verbindingen zoals ze in de kast lopen: van de hoofddifferentieel naar de differentiëlen, van de differentiëlen naar de automaten. Condui bouwt daaruit het eendraadschema op en geeft de kringen automatisch een letter in de volgorde van het bord. Thuis werk je op je computer verder aan kabels en punten. De stappen staan in de handleiding een kast herbedraden.

Stap 2: Teken de structuur van links naar rechts

Teken eerst de volledige structuur met alle beveiligingen. Vul pas daarna per kring de kabels en punten aan. Zo hoef je halverwege niet alles om te gooien. Begon je in de bordweergave, dan staat deze structuur er al en loop je ze hier gewoon na.

Een eendraadschema leest als een keten. Hou deze volgorde aan en je zet ook een ingewikkelde kast stap voor stap om:

• aansluiting of teller;
• hoofddifferentieel;
• verdeelbord en eventuele onderborden;
• differentieelschakelaars per groep;
• automaten per stroombaan;
• kabels;
• stopcontacten, lichtpunten en vaste toestellen.

Stap 3: Vul kabels, punten en codes aan

Geef elke kring een letter en nummer de punten op die kring: A1, A2, A3 voor kring A. Hou de nummering saai en consequent. Slimme codes die alleen voor jou logisch zijn, maken het schema moeilijk leesbaar voor de keurder of de volgende elektricien.

Condui doet die nummering voor je. Auto-Label geeft elke kring een letter volgens zijn plaats op het bord, en de punten op die kring krijgen de letter mee. Hernoem je een kring, dan schuiven de codes van de punten mee.

Noteer bij elk vast toestel, zoals een kookplaat, oven, boiler of warmtepomp, op welke kring het zit. Zonnepanelen, een laadpaal of een thuisbatterij horen in hetzelfde schema, niet als losse bijlage. Hoe je die tekent, lees je bij zonnepanelen, laadpaal en batterij.

Stap 4: Koppel het situatieschema

Zet elk punt uit het eendraadschema met dezelfde code op het situatieschema. Beveiligingen en andere onderdelen in de kast hoeven daar niet op. Het grondplan moet niet op schaal zijn, zolang duidelijk is om welke kamer en verdieping het gaat.

Condui houdt het eendraadschema en het situatieschema in één project gesynchroniseerd. Voeg je een punt toe op het eendraadschema, dan verschijnt het meteen op de actieve verdieping van het situatieschema, met dezelfde code. Jij sleept het alleen nog naar de juiste plek. Je kunt ook een bestaand grondplan importeren als PNG, JPG, PDF, DWG of DXF en daarop verder tekenen.

Stap 5: Controleer en exporteer

Loop het schema na voor je het afdrukt. Past elke automaat bij de kabelsectie? Zit elk punt op een kring? Staan alle codes op beide schema's?

Condui toont AREI-aandachtspunten terwijl je tekent, zoals een onwaarschijnlijke combinatie van automaat en kabelsectie of ontbrekende installatiegegevens. De melding wijst aan waar je moet kijken; ze past niets automatisch aan. Meer daarover op de pagina AREI-validatie.

Als alles klopt, exporteer je het eendraadschema en het situatieschema als PDF voor de keurder.

Uit hetzelfde project exporteer je ook kastlabels voor de verdeelkast en een materiaallijst als CSV. Verandert er later iets, dan pas je één project aan in plaats van drie losse documenten.

Veelgemaakte fouten op een eendraadschema

Kreeg je al opmerkingen? In de AREI-gids lees je wat je doet na een afkeuring.

Keurders zien steeds dezelfde fouten terugkomen. Sommige zijn technisch, andere gaan alleen over het schema:

• een automaat van 20 A op een kabel van 1,5 mm²;
• meer stopcontacten op één kring dan toegelaten;
• een gemengde kring met stopcontacten en lichtpunten in 1,5 mm² in plaats van 2,5 mm²;
• een punt op het situatieschema dat niet op het eendraadschema staat, of omgekeerd;
• een ontbrekende kringletter of kabelsectie;
• een onderbord zonder duidelijke voeding;
• een differentieel zonder type of gevoeligheid;
• een oud schema dat niet is bijgewerkt na een verbouwing.

Met de hand, in een tekenprogramma of in Condui?

Een handgetekend schema kan in principe. In de praktijk is het trager, lastig aan te passen en schrijf je makkelijk iets verkeerd over. Algemene tekenprogramma's zoals draw.io of een CAD-pakket werken ook, maar je moet zelf de AREI-symbolen zoeken en niets wordt automatisch gecontroleerd.

Condui is gemaakt voor Belgische eendraadschema's. Je begint in de bordweergave, het eendraadschema of het situatieschema, en de andere weergaven volgen mee. Je tekent met AREI-symbolen en krijgt feedback terwijl je tekent. Lokale projecten zijn gratis en onbeperkt. Lees wat er gratis is of vergelijk eendraadschema software.